Σχετικά Άρθρα
Κόνιτσα: Πάνω από 1.100 στρέμματα κάηκαν - Στα 8.000 η συνολική έκταση που επηρεάστηκε
Η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στις 31 Αυγούστου στην Τραπεζίτσα της Κόνιτσας άφησε πίσω της μια εκτεταμένη ζώνη καμένης βλάστησης, χωρίς όμως η εικόνα να είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη την περιοχή. Αυτοψία που πραγματοποιήθηκε από το WWF Ελλάς, σε συνεργασία με το MedINA και μέλη του Ορειβατικού Συλλόγου Κόνιτσας, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων, δείχνει ότι η φωτιά επηρέασε συνολικά περίπου 10.000 στρέμματα.
Στο μεγαλύτερο τμήμα της έκτασης οι φλόγες έπληξαν κυρίως τη χαμηλή βλάστηση και τη νεκρή οργανική ύλη του δάσους. Ωστόσο, περίπου 1.000 στρέμματα υπέστησαν ιδιαίτερα έντονη καταπόνηση, καθώς η φωτιά έφτασε στις κόμες των δέντρων και επηρέασε σημαντικά την ανώτερη βλάστηση.
Το δάσος μπορεί να αναγεννηθεί φυσικά
Παρά την έκταση της πυρκαγιάς, σημαντικό μέρος του δάσους διατηρεί τη δυνατότητα φυσικής αναγέννησης. Τα δέντρα που παρέμειναν άκαυτα, μαζί με τις μικρές νησίδες ζωντανής βλάστησης που έχουν διασωθεί μέσα στην καμένη έκταση, μπορούν να αποτελέσουν πηγές σπόρων για την επαναφορά της δασικής βλάστησης.
Η φυσική διαδικασία αναγέννησης αναμένεται να εξελιχθεί σταδιακά, καθώς οι σπόροι από τα δέντρα που επιβίωσαν μπορούν να μεταφερθούν στις γειτονικές καμένες εκτάσεις και να δημιουργήσουν νέες συστάδες βλάστησης. Για τον λόγο αυτό, κρίσιμο ζήτημα το επόμενο διάστημα είναι η προστασία του εδάφους από τη διάβρωση και η συστηματική παρακολούθηση της πορείας της αναγέννησης.
Η εικόνα είναι διαφορετική στην κορυφογραμμή της Τραπεζίτσας, όπου η πυρκαγιά έπληξε με ιδιαίτερη ένταση ώριμο δάσος ρόμπολου. Στην περιοχή φαίνεται να έχουν απομείνει λιγότερα άκαυτα ώριμα δέντρα, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες φυσικής διασποράς των σπόρων.
Το ρόμπολο αποτελεί χαρακτηριστικό κωνοφόρο των μεγάλων υψομέτρων και έχει ιδιαίτερη οικολογική αξία για τα ορεινά οικοσυστήματα της Πίνδου. Στην περιοχή έχουν καταγραφεί δέντρα ηλικίας ακόμη και άνω των 1.000 ετών. Ως εκ τούτου, η συγκεκριμένη ζώνη θα χρειαστεί στενή παρακολούθηση και, εφόσον διαπιστωθεί ότι η φυσική αναγέννηση δεν επαρκεί, θα μπορούσαν να εξεταστούν στοχευμένες φυτεύσεις.
Οι πυρκαγιές φτάνουν πλέον και στα ορεινά δάση
Η περίπτωση της Τραπεζίτσας εντάσσεται σε μια ευρύτερη εικόνα που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια στα ορεινά δάση της Βόρειας Ελλάδας. Πυρκαγιές έχουν εκδηλωθεί σε περιοχές όπως ο Όρβηλος, το Παγγαίο, το Μενοίκιο, τα Πιέρια Όρη και η Βάλια Κάλντα, προκαλώντας νέες προκλήσεις για την προστασία των συγκεκριμένων οικοσυστημάτων.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η εκδήλωση των πυρκαγιών συνδέεται με κεραυνική δραστηριότητα, ενώ το ιδιαίτερα δύσβατο ανάγλυφο των ορεινών περιοχών καθιστά την πρόσβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων εξαιρετικά δύσκολη. Ως αποτέλεσμα, οι εστίες μπορούν να παραμένουν ενεργές για πολλές ημέρες, όπως συνέβη και στην Τραπεζίτσα.
Η πυρκαγιά δείχνει ότι τα ορεινά δάση δεν παραμένουν πλέον στο απυρόβλητο απέναντι στις φωτιές. Η αυξανόμενη έκθεση αυτών των οικοσυστημάτων στον κίνδυνο πυρκαγιάς δημιουργεί την ανάγκη για προσαρμογή των πρακτικών πρόληψης, παρακολούθησης και διαχείρισης.
Στην περίπτωση της Τραπεζίτσας, το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμο για να αποτυπωθεί η πραγματική έκταση των επιπτώσεων και να αξιολογηθεί η δυνατότητα του δάσους να ανακάμψει με φυσικό τρόπο. Όπου η φύση μπορεί να αποκαταστήσει μόνη της τη βλάστηση, η προστασία του εδάφους και η παρακολούθηση της διαδικασίας μπορούν να αποτελέσουν την πρώτη γραμμή παρέμβασης, ενώ στις πιο ευάλωτες περιοχές θα απαιτηθούν πιο στοχευμένα μέτρα.
www.worldenergynews.gr
